GELUK SCHAADT DE GEZONDHEID!

Wie herinnert het zich nog? Een jaar of twintig, vijfentwintig geleden lachten we om die “rare” Amerikanen, die van hun overheid allerlei waarschuwingen op bierlabels moesten zetten. Diezelfde Amerikanen die de etiketten van De Dolle Brouwers verboden omdat er een cartoon op stond. We fronsten onze wenkbrauwen wanneer we hoorden dat in sommige Scandinavische landen bier sterker dan 3,5% niet eens in de supermarkt mocht worden verkocht.

En de drooglegging in de VS in de jaren ’20 en ’30? Dat vonden we helemaal onbegrijpelijk. “The Land of the Free” waar puriteinse wetgevers het klaar kregen om alcohol volledig te verbieden. Hollywood verfilmde dat alles later uitvoerig, waarbij de sympathie vaak uitging naar de gangsters, terwijl de wetsdienaars werden neergezet als een soms hypocriet, soms wereldvreemd gezelschap.

Maar vandaag zitten we er zelf middenin — in België, nota bene het land waarvan de biercultuur door Unesco erkend is als immaterieel erfgoed. En helaas, het is geen grap. Men wil hier nóg een stap verder gaan door op elke advertentie, op elk beeld en elk etiket verplicht te vermelden dat alcohol de gezondheid schaadt. Nu staat er al: “Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid”, maar dat is voor de hedendaagse puriteinen niet streng genoeg.

Alcohol moet overal aan banden. Elk gebruik moet worden gedramatiseerd, gedemoniseerd, weggezet als morele fout. Een leger medische experten wordt naar voren geschoven, netjes gebundeld in een door de overheid gesteunde “Hoge Gezondheidsraad”, die steeds luider klinkt in de media.

Als bierliefhebber ben ik die stortvloed aan doemdenken grondig beu. Waar halen ze het lef om een drank die zo diep in onze cultuur verankerd zit, in de hoek van schuld en schaamte te duwen? In vrijwel elke cultuur ter wereld bestaat een traditionele alcoholische drank. Die speelde een rol in rituelen, versterkte samenhorigheid en groeide uit tot waardevol erfgoed. In onze streken is de geschiedenis van steden, abdijen en kastelen letterlijk geschreven met bier. Vraag een buitenlander wat België voor hem betekent en hij antwoordt spontaan: “Bier en wafels.” Rubens, Breughel, Van Dyck? Dat kennen ze misschien — maar ons meest tastbare, beleefbare erfgoed is bier.

De Vlaamse toeristische diensten weten dat maar al te goed: ze brengen elk jaar opnieuw journalisten van over de hele wereld naar het Kerstbierfestival. Zij weten hoe onze cultuur leeft. Bier is cultureel en gastronomisch erfgoed. Het brouwen, delen en beleven ervan vervult al eeuwen een sociale en culinaire functie. Maar dat raakt vandaag volledig ondergesneeuwd onder alarmistische koppen waarin alcohol enkel als risico, probleem of bedreiging wordt gepresenteerd. Denken die gezondheidsprofeten werkelijk dat de mensheid beter af is wanneer niemand nog één druppel drinkt?

Moeten we onze geschiedenis, tradities en identiteit zomaar inleveren voor een wereld waar elk genot onder wantrouwen staat? Wordt de 21e eeuw de eeuw waarin alcohol uitgeroeid wordt en de mens — zo lijkt men te hopen — eindelijk het eeuwig leven vindt?

Ik hoop van niet. Want wat blijft er over van een samenleving die elk plezier argwanend bekijkt, terwijl de echte problemen elders woekeren? Een leven zonder nuance, zonder culinaire rijkdom, zonder ruimte voor traditie — dát zou pas ongezond zijn.

Gunter Mertens,Voorzitter O.B.E.R.

PS: Om de ernst van sommige onderzoeken en adviezen van de Hoge Gezondheidsraad wat te kaderen: begin december 2025 stond in de krant een studie waarin werd beweerd dat zingen — en vooral zingen in groep — opvallend goed is voor de gezondheid.

Disclaimer: zoals ik niemand wil aanzetten tot het drinken van alcohol, wil ik evenmin iemand aanmoedigen om de effecten ervan op welke manier dan ook te “compenseren”.